Eskişehir'de Üniversite Öğrencilerinde Gelecek Kaygısı ve Belirsizlikle Baş Etme

Eskişehir'de Üniversite Öğrencilerinde Gelecek Kaygısı ve Belirsizlikle Baş Etme

Eskişehir'de Üniversite Öğrencilerinde Gelecek Kaygısı ve Belirsizlikle Baş Etme

Üniversite, birçok öğrenci için hem akademik hem de kişisel gelişimlerini sürdürdükleri önemli bir dönüm noktasıdır. Öğrenci kenti olarak tanınan Eskişehir’de yürütülen çalışmalar ve son yıllarda yayımlanan araştırmalardan görüldüğü kadarıyla üniversite öğrencilerinin kaygı düzeyinde geçtiğimiz dönemlere göre bir artış yaşandığını ifade etmek mümkündür. 

Journal of Affective Disorders dergisinde yayımlanan geniş ölçekli araştırma kapsamında 2013-2021 yılları arasında 373 üniversiteden 350.000 üzerinde öğrenci verisiyle yürütülen çalışmaya göre 2021 yılı itibarıyla klinik anksiyete oranı %34’e yükselmiştir (The Healthy Minds Network).

Türkiye'deki devlet ve vakıf üniversitelerinde yürütülen kesitsel saha çalışması da öğrencilerin %45’inden fazlasının yüksek düzeyde anksiyete yaşadığını ortaya koymuştur. (Journal of Psychiatric Nursing / Psikiyatri Hemşireliği Dergisi). 

2023 yılında yapılan bir diğer çalışmada ise Türkiye’de son sınıf üniversite öğrencilerinin %60’tan fazlasında istihdam ve ekonomik belirsizlik kaynaklı yüksek seviyede sürekli kaygı saptanmıştır. 

İçeriğin devamında, üniversite yıllarında artan gelecek kaygısının sebepleri, gençleri nasıl etkilediği ve bununla başa çıkma yolları gibi konulara ulaşabilirsiniz. 

Üniversite Yıllarında Gelecek Kaygısı Neden Artar?

Üniversite yıllarında gelecek kaygısının artmasına sebep olan birçok faktör bulunsa da en önemlisi, istihdam belirsizliğidir. Öğrenciler, diploma sahibi olmanın iş garantisi getirmediği düşüncesiyle gelecek kaygısına kapılabilmektedir. Bununla birlikte gençlerin kaygı düzeyini artırabilen diğer unsurlar şunlardır: 

  • Eğitim süresince yaşanan barınma, beslenme ve genel yaşam masraflarındaki artış ile mezuniyet sonrası finansal bağımsızlığı kazanamama ihtimali gençlerde ekonomik stresi artırabilmektedir. 

  • 18-25 yaş aralığı, gençlerin aileden bağımsızlaşma, kendi ayakları üzerinde durma ve kendi hayatına dair ilk kez bağlayıcı kararlar alma zorunluluğunu beraberinde getiren stresli bir dönemdir. 

  • Dijital platformlar, akran kıyaslamalarını da beraberinde getirerek gençlerde geride kalma duygusunu tetikleyebilir. Sosyal medyada görülen başarı hikayeleri, gençlerin kendilerini yetersiz hissetmelerine zemin hazırlayabilir. 

Bunlarla birlikte akademik beklentileri karşılama çabası, bilhassa son sınıflara yaklaşıldığında mezuniyet zorluklarıyla karşılaşılması da performans kaygısına neden olabilmektedir. 

Eskişehir özelinde bakıldığında ise kentin yoğun öğrenci nüfusu, yüksek akran etkileşimini de beraberinde getirmekte; bu durum benzer gelecek endişelerinin öğrenciler arasında daha hızlı yayılmasına ve kıyaslama baskısının yerel düzeyde daha yoğun hissedilmesine yol açabilmektedir. Ayrıca şehrin sunduğu sosyal ve kültürel yaşam kalitesi, öğrencilerin mezuniyet sonrasında da bu şehirde kalma isteğini artırmaktadır. Ancak yerel istihdam olanaklarının ve iş bulma oranlarının mezun nüfusuna kıyasla sınırlı kalması, şehirde kalma çabası ile kariyer beklentileri arasında bir sıkışmaya yol açarak gelecek kaygısını yerel düzeyde daha da belirginleştirebilmektedir.

Gelecekle İlgili Belirsizlikler Gençleri Nasıl Etkiler?

Gelecekle ilgili belirsizlikler, zaman içerisinde bazı psikolojik boyutlara zemin hazırlayabilir. Bunlardan biri belirsizliğe tahammülsüzlüktür ve zihnin sürekli en kötü senaryoyu yazmasına sebep olur. Örneğin, “ya iş bulamazsam” , “ya emeklerimin karşılığını alamazsam” gibi düşünceler, gençlerin zihninde kronik bir döngüye dönüşebilir. Bunun sonucunda ise olumsuz bir olayın ihtimali dahi gerçekleşmiş kadar yüksek bir tehdit olarak algılanabilir. 

Bir diğer faktör ise gelecek kaygısı ve belirsizliğin zaman içerisinde odaklanma güçlüğü, uyku bozuklukları gibi problemleri beraberinde getirme riskidir. Böyle bir durumda gündelik işler, basit akademik veya sosyal görevler dahi ekstra bir zihinsel çaba gerektirir. 

Yanlış karar verme korkusuyla eyleme geçmeyi ertelemek, öz güven kaybı, yetersizlik hissi ve kısa vadeli planlar yapmaya odaklanma gibi problemler de gençlerde belirsizlik karşısında görülebilecek psikolojik yansımalar arasındadır. 

Gelecek Kaygısıyla Baş Etmek için Neler Yapılabilir?

Eskişehir başta olmak üzere dünya genelinde gençlerin gelecek kaygısı ve belirsizlik karşısında bazı yaklaşımları benimseyerek bu durumla başa çıkabilmeleri için bazı adımlar atmaları mümkündür. Bu kapsamda ilk olarak gençlerin kendi kontrolü dışında gelişen olaylara ayırdığı zamanı sınırlandırıp enerjilerini, değiştirebilecekleri somut adımlara aktarmaları kaygılarını azaltmalarına yardımcı olabilir. 

Büyük ve belirsiz hedefler zihnin daha fazla yorulmasına sebep olabilir. Dolayısıyla küçük ve gerçekçi planlar yapılması eyleme geçmeyi daha kolay hale getirebilir. Bununla birlikte sosyal medyada idealize edilen başarı hikayeleriyle kendi hayat dinamiklerini karşılaştırmamaları da önemli bir adımdır. 

Gelecek Kaygısı Hangi Durumlarda Psikolojik Destek Gerektirebilir?

Kaygı düzeyinin günlük işlevselliği, uykuyu ve akademik performansı etkileyecek boyuta ulaşması psikolojik desteği gündeme getirebilir. Böyle durumlarda zihindeki olumsuz düşünce kalıplarını ve felaketleştirme senaryolarını yeniden yapılandırmak için Bilişsel Davranışçı Terapi yaklaşımından yararlanılabilir. Kabul ve Kararlılık Terapisi, Bilinçli Farkındalık Tabanlı Terapiler ve Şema Terapi de söz konusu durumlarla başa çıkmak için başvurulan yöntemler arasındadır. Terapi süreci, seans sayısı ve süresi ise Eskişehir psikolog ile danışan arasında belirlenir. 

Kaynakça

  • Alpaslan, A. H., et al. (2020). COVID-19 pandemisi sürecinde üniversite öğrencilerinde kaygı ve stres düzeyleri. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 11(4), 305-312.

  • Auerbach, R. P., et al. (2018). WHO World Mental Health Surveys International College Student Initiative: Prevalence and distribution of mental disorders. Journal of Abnormal Psychology, 127(7), 623–638.

  • Kaya, M. & Doğan, T. (2023). Üniversite son sınıf öğrencilerinde gelecek kaygısı ve psikolojik sağlamlık ilişkisi. Yükseköğretim Dergisi, 13(2), 185-194.

  • Lipson, S. K., et al. (2022). Trends in college student mental health and help-seeking by race/ethnicity: Findings from the Healthy Minds Study, 2013–2021. Journal of Affective Disorders, 306, 138-147.

  • Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). Hanehalkı İşgücü Araştırması ve İlgili İstihdam Verileri. Tuik.gov.tr.

Yasal Bilgilendirme: Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup teşhis, tedavi veya psikolojik danışmanlık yerine geçmez. ,

"Bağlanma Stilleri Nedir?" başlığımız da ilginizi çekebilir!